รัฐบาลญี่ปุ่นซึ่งนำโดยนายกรัฐมนตรีชินโซ อาเบะได้บริหารประเทศมาแล้วเกือบ 100 วัน โดยเมื่อพิจารณาการบริหารด้านต่างๆ พบว่า รัฐบาลคาดการณ์ว่าจะมีอัตราการเติบโตของภาคเศรษฐกิจจริง 2.5% เมื่อเทียบกับปีก่อน ส่วนในด้านการฑูตพบว่ามีความก้าวหน้าที่สำคัญเนื่องจากการพบกันของนายกรัฐมนตรีของญี่ปุ่นกับประธานาธิบดีโอบามาของสหรัฐฯ ซึ่งนายอาเบะต้องการให้สหรัฐสนับสนุนนโยบายทางการทหาร (national defense force) และการตัดสินใจเข้าร่วมการเจรจา Trans-Pacific Partnership: TPP ที่นำโดยสหรัฐอเมริกา ทั้งนี้ TPP ถือเป็นกุญแจสำคัญสำหรับยุทธศาสตร์ในระยะยาวของญี่ปุ่น

การเลือกตั้งทั่วไปในเดือนธันวาคม 2012 พรรค LDP ของนายกรัฐมนตรีอาเบะ ชินโซ ให้คำมั่นสัญญาว่าจะหยุดวัฎจักรเงินฝืดที่ฉุดเศรษฐกิจของญี่ปุ่นมานานหลายปี โดยเสนอ นโยบาย “อาเบะโนมิกส์” ซึ่งประกอบด้วย 1) นโยบายการเงินแบบแข็งกร้าว (ซึ่งเป็นมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจโดยธนาคารกลางของญี่ปุ่น โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มปริมาณเงินในระบบเศรษฐกิจ และพ้นจากสภาวะเงินฝืด) 2) นโยบายการคลังแบบยืดหยุ่น (การอัดฉีดงบประมาณของรัฐเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ และเพิ่มการจ้างงานในโครงการระยะสั้นของรัฐ) และ 3) กลยุทธ์การเติบโตที่กระตุ้นการลงทุนจากภาคเอกชน ซึ่งถือเป็นกุญแจสำคัญของ “อาเบะโนมิกส์” ด้วยมาตรการจูงใจทางภาษี และวิธีทางการคลังอื่นๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง รัฐบาลสัญญาที่จะสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจตามแนวทางการค้าเสรี จึงทำให้เข้าใจได้ว่าทำไมรัฐบาลญี่ปุ่นจึงต้องการเข้าร่วมการเจรจา TPP ขณะที่นักวิชาการชี้ว่า ญี่ปุ่นได้ทำลายความสามารถในการแข่งขันของตัวเองลงเนื่องจากล้มเหลวที่จะวางบทบาทอยู่ในกระแสการค้าระหว่างประเทศที่มีการแผ่ขยายของการค้าในรูปแบบภูมิภาคและข้อตกลงการค้าเสรีแบบทวิภาคี  ดังนั้น เมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา รัฐบาลจึงได้แต่งตั้งคณะกรรมการเพื่อพัฒนาการแข่งขันด้านอุตสาหกรรมขึ้นเพื่อเสนอกลยุทธ์การเติบโตใหม่ๆให้แก่ญี่ปุ่น

อย่างไรก็ตามการเข้าร่วมการเจรจา TPP มีทั้งผู้สนับสนุนเนื่องจากมองเห็นโอกาสในเร่งการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ ส่วนผู้คัดค้านเห็นว่าอาจส่งผลกระทบกับระบบสาธารณสุขของประเทศที่อาจต้องถูกแปรรูปเป็นของเอกชน

ทั้งนี้ผู้เขียนบทความ นาย Yoshizaki Tatsuhiko เสนอเหตุผลว่าทำไมญี่ปุ่นควรต้องเข้าร่วม TPP ดังนี้ 1) เพื่อหลีกเลี่ยงความล้มเหลวจากการทำ FTAs และเพื่อแสดงบทบาทในการชี้นำกติกาการค้าระหว่างประเทศ 2) เพื่อให้ญี่ปุ่นเป็นส่วนหนึ่งในความก้าวหน้าของกระบวนการบูรณาการทางเศราฐกิจในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก 3) เพื่อกระตุ้นการปฏิรูปในประเทศที่จำเป็น

สำหรับรัฐบาลญี่ปุ่นแล้วนายกรัฐมนตรีอาเบะตระหนักว่า ญี่ปุ่นมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะก้าวเข้าสู่การเจรจานี้ซึ่งจะเห็นผลได้ชัดเจนจากการเพิ่มขึ้นของการค้าและการลงทุน ทั้งยังตระหนักว่าญี่ปุ่นจะต้องก้าวไปสู่การกระทำที่เป็นเสมือนดังผู้นำการส่งเสริมกติกาในระดับนานาชาติซึ่งจะเป็นผลสำเร็จได้จากความร่วมมือระหว่างสหรัฐฯซึ่งเป็นประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับหนึ่งกับญี่ปุ่นซึ่งมีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับสามของโลก และไม่แน่ว่าเราอาจจะเชิญให้จีนเข้าร่วมในการเจรจาด้วยเช่นกัน เพื่อให้ TPP เป็นเส้นทางสำคัญของยุทธศาสตร์ระยะยาวของชาติ

-----------------------

Writer: Yoshizaki Tatsuhiko

The english version was publish on May 20, 2013.

Originally written in Japanese on April 15, 2013

Source: http://www.nippon.com/en/in-depth/a02002/