ความเสียใจและความไม่เชื่อถือของเกาหลีใต้และจีนเพิ่มสูงขึ้นภายหลังจากการกล่าวสุนทรพจน์ในพิธีเพื่อแสดงความระลึกถึงผู้ที่เสียชีวิตในสงครามโลกครั้งที่สอง เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม ที่ผ่านมา แม้ว่านายกรัฐมนตรีอาเบะจะไม่ได้เดินทางไปที่ศาลเจ้ายาสุกุนิในพิธีรำลึกถึงผู้เสียชีวิตในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง แต่สุนทรพจน์ของอาเบะก็ไม่ได้ระบุว่าระหว่างสงครามได้สร้างความเสียหายแก่ประเทศต่างๆ ในเอเชีย  

ในพิธีรำลึกถึงการสูญเสียที่จัดขึ้นที่กรุงโซลของเกาหลีใต้ ประธานาธิบดี ปาร์ค กึน เฮ ได้กล่าวสุนทรพจน์ โดยระบุว่า นักการเมืองของญี่ปุ่นควรแสดงความเป็นผู้นำที่กล้าหาญเพื่อเป็นการรักษาบาดแผลในอดีต ทั้งนี้ความไม่พึงพอใจในเกาหลีใต้ต่อความเข้าใจในประวัติศาสตร์ของนักการเมืองญี่ปุ่นเพิ่มสูงขึ้นอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน เชื้อแห่งความไม่พอใจเกิดขึ้นจากการที่อาเบะผลักดันแนวนโยบายทางทหารที่แข็งกร้าวผ่านสภา เมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา อีกทั้งรองนายกรัฐมนตรี นาย ทาโร ได้เดินทางไปที่ศาลเจ้ายาสุกุนิในช่วงเวลาดังกล่าว และภายใต้การบริหารของอาเบะได้ให้ความสำคัญกับการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ซึ่งยิ่งสร้างความกังวลใจแก่เกาหลีใต้มากขึ้น โดยการแสดงออกถึงความไม่พอใจดังกล่าว เช่น กลุ่มทนายความชาวเกาหลีใต้แสดงการต่อต้านการบริหารงานของรัฐบาลอาเบะที่ศาลเจ้ายาสุกุนิ หรือการเข้าไปในบริเวณเกาะทาเคชิมาหรือเกาะด๊อกโดในภาษาเกาหลีที่กำลังมีข้อพิพาทของทั้งสองประเทศ 

การไม่ไปเยือนศาลเจ้ายาสุกุนิของนายอาเบะและคณะรัฐมนตรีในพิธีรำลึกครั้งที่ผ่านมาดูเหมือนว่าจะทำให้ความสัมพันธ์มีโอกาสพัฒนาไปได้ง่ายขึ้น อย่างไรก็ตามการไม่ได้กล่าวถึงการกระทำของญี่ปุ่นในสงครามโลกครั้งที่สองของนายอาเบะได้สร้างความผิดหวังให้แก่รัฐบาลเกาหลีใต้เป็นอย่างมาก โดยหนึ่งในรัฐบาลของเกาหลีใต้กล่าวว่า ชาวเกาหลีใต้ถือว่าสุนทรพจน์ดังกล่าวเป็นการแสดงความรู้สึกที่แท้จริงของชาวญี่ปุ่นและทำให้ยากที่จะแสวงหาผลประโยชน์ในอนาคตร่วมกัน

ในกรณีของปักกิ่ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศของจีนแถลงว่า ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศได้ส่งข้อร้องเรียนให้แก่เอกอัคราชฑูตของญี่ปุ่น นายมาซาโตะ คิเทระ และแสดงการต่อต้านอย่างแข็งกร้าวรวมถึงวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงต่อการเยือนศาลเจ้ายาสุกุนิของคณะรัฐมนตรีของนายอาเบะ โดยนายหลิว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศของจีน กล่าวว่า การเยือนดังกล่าวเป็นการทำร้ายความรู้สึกของประชาชนชาวจีนและเอเชีย ซึ่งการยื่นข้อเรียกร้องจึงเป็นการแสดงให้สาธารณชนชาวจีนเห็นว่า รัฐบาลมีท่าทีโจมตีและต่อต้านญี่ปุ่นเช่นเดียวกับความคิดเห็นของประชาชนต่อการกระทำของญี่ปุ่นในกรณีข้อพิพาทเหนือหมู่เกาะเซนกากุ และประเด็นความเข้าใจทางประวัติศาสตร์ที่ถูกทำให้เลวร้ายลงไปอีก

สื่อใหญ่ของจีนวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงต่อสุนทรพจน์ของอาเบะในวันที่ 15 สิงหาคม ว่าเป็นทีท่าของรัฐบาลเอียงขวา เนื่องจาก อาเบะกล่าวโดยแสดงอาการการเลี่ยงความรับผิดชอบต่อกรณีความสูญเสียจากเหตุการณ์ในสงคราม

เจ้าหน้าที่ของกระทรวงการต่างประเทศระดับสูงของจีนแสดงความกังวลต่อการไม่กล่าวถึงความสูญเสียจากสงครามของอาเบะว่าได้สร้างความเจ็บปวดให้กับชาติในเอเชีย และกล่าวอีกว่า ประเด็นความเข้าใจทางประวัติศาสตร์นั้นไม่มีอะไรที่จะทำให้เกิดความพึงพอใจแก่ประชาชนในชาติใดรวมถึงจีน เนื่องจากช่วงเวลาของสงครามมีแต่สร้างความเจ็บปวด อย่างไรก็ตามนี่ถือว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่และถึงเวลาที่ต้องทบทวนความสัมพันธ์ในอนาคตระหว่างจีนกับญี่ปุ่น

กิจกรรมของเรือลาดตระเวนทางทะเลของจีนที่แล่นเข้าใกล้น่านน้ำบริเวนหมู่เกาะเซนกากุของญี่ปุ่นเพิ่มความถี่ขึ้นในปัจจุบัน โดยในวันที่ 8 สิงหาคมที่ผ่านมาเรือได้รุกล้ำเข้าไปในอาณาเขตทางทะเลของญี่ปุ่นและลอยลำอยู่ในบริเวณนั้นประมาณ 28 ชั่วโมงซึ่งถือเป็นช่วงเวลาที่ยาวนานที่สุด โดยสำนักข่าวชินหัวของรัฐบาลจีนกล่าวว่า การกระทำดังกล่าวเป็นเพราะว่ามีเรือของญี่ปุ่นฝ่ายขวาได้รุกเข้ามาในน่านน้ำของจีน 

ทั้งนี้รัฐบาลจีนกล่าวว่า ได้ตัดสินใจหลีกเลี่ยงการเผชิญหน้าที่ไม่ได้คาดหมายรอบๆ หมู่เกาะเซนกากุ และหลีกเลี่ยงการกระทำใดใดที่จะสร้างความรู้สึกต่อต้าน รวมถึงหลีกเลี่ยงการกระทำที่จะเป็นการลดทางเลือกเชิงการฑูตในการเจรจากับญี่ปุ่น ทั้งยังไม่ต้องการตำหนิญี่ปุ่นโดยใช้เวทีระหว่างประเทศเพื่อไม่เป็นการทำให้ความสัมพันธ์กับญี่ปุ่นเลวร้ายลงไปอีก

--------------------

This article was written by Akira Nakano and Akihiko Kaise in Seoul, Atsushi Okudera in Beijing and Kentaro Koyama in Guangzhou.

This news was published on August 16, 2013.

Source: http://ajw.asahi.com/article/behind_news/politics/AJ201308160064